Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز Journal ... فصلنامه پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی | CAUJR 1 4 2026 05 24 برنامه‌ریزی آمایش سرزمین در عصر تحولات اقلیمی با تأکید بر الزامات تاب‌آوری، پایداری و عدالت فضایی برنامه‌ریزی آمایش سرزمین در عصر تحولات اقلیمی با تأکید بر الزامات تاب‌آوری، پایداری و عدالت فضایی 44 58 FA شایان دارابی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آمایش سرزمین دانشگاه تربیت مدرس شایان دارابی کارشناسی ارشد برنامه ریزی آمایش سرزمین دانشگاه تربیت مدرس 2026 05 24 پدیده تغییر اقلیم و پیامدهای گسترده آن، پارادایم‌های سنتی برنامه‌ریزی فضایی را با چالش‌های بنیادین مواجه ساخته است. این مقاله که به روش مروری غیرسیستماتیک و با تکیه بر ادبیات نظری موجود تدوین شده است، با هدف تبیین الزامات نوین در برنامه‌ریزی آمایش سرزمین در عصر تحولات اقلیمی به رشته تحریر درآمده است. در این راستا، مفاهیم کلیدی نظیر پایداری، تاب‌آوری و عدالت به عنوان ارکان اصلی در مواجهه با عدم‌قطعیت‌های اقلیمی مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات جمعیتی و مهاجرت‌های ناشی از مخاطرات زیست‌محیطی، نیازمند بازنگری در سیاست‌های توزیع فضایی و تخصیص منابع هستند. علاوه بر این، ارتقای تاب‌آوری در دو بعد کالبدی و اکولوژیکی، به‌ویژه در سکونتگاه‌های آسیب‌پذیر، امری گریزناپذیر است که با بهره‌گیری از ظرفیت خدمات اکوسیستمی قابل دستیابی خواهد بود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اتکا به راهکارهای نوین و همگام با طبیعت می‌تواند استراتژی‌های انطباق را بهینه‌سازی کند. با این حال، قلب تپنده برنامه‌ریزی معاصر، توجه به توزیع عادلانه مزایا و مضرات ناشی از سیاست‌های اقلیمی است؛ جایی که مفهوم عدالت در ابعاد تقاطعی، زراعی و شهری باید در کانون تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد تا از تعمیق نابرابری‌های تاریخی-جغرافیایی جلوگیری شود. در نهایت، این پژوهش با ارائه توصیه‌های سیاستی، مدلی مفهومی جهت گذار به سوی آمایش سرزمین پایدار و عادلانه پیشنهاد می‌دهد. پدیده تغییر اقلیم و پیامدهای گسترده آن، پارادایم‌های سنتی برنامه‌ریزی فضایی را با چالش‌های بنیادین مواجه ساخته است. این مقاله که به روش مروری غیرسیستماتیک و با تکیه بر ادبیات نظری موجود تدوین شده است، با هدف تبیین الزامات نوین در برنامه‌ریزی آمایش سرزمین در عصر تحولات اقلیمی به رشته تحریر درآمده است. در این راستا، مفاهیم کلیدی نظیر پایداری، تاب‌آوری و عدالت به عنوان ارکان اصلی در مواجهه با عدم‌قطعیت‌های اقلیمی مورد واکاوی قرار گرفته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات جمعیتی و مهاجرت‌های ناشی از مخاطرات زیست‌محیطی، نیازمند بازنگری در سیاست‌های توزیع فضایی و تخصیص منابع هستند. علاوه بر این، ارتقای تاب‌آوری در دو بعد کالبدی و اکولوژیکی، به‌ویژه در سکونتگاه‌های آسیب‌پذیر، امری گریزناپذیر است که با بهره‌گیری از ظرفیت خدمات اکوسیستمی قابل دستیابی خواهد بود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که اتکا به راهکارهای نوین و همگام با طبیعت می‌تواند استراتژی‌های انطباق را بهینه‌سازی کند. با این حال، قلب تپنده برنامه‌ریزی معاصر، توجه به توزیع عادلانه مزایا و مضرات ناشی از سیاست‌های اقلیمی است؛ جایی که مفهوم عدالت در ابعاد تقاطعی، زراعی و شهری باید در کانون تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد تا از تعمیق نابرابری‌های تاریخی-جغرافیایی جلوگیری شود. در نهایت، این پژوهش با ارائه توصیه‌های سیاستی، مدلی مفهومی جهت گذار به سوی آمایش سرزمین پایدار و عادلانه پیشنهاد می‌دهد. https://www.caujr.ir/downloadfilepdf/14056