سیاست سرقت ادبی

فصلنامه پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی (CAUJR) حفظ اصالت علمی، رعایت حقوق مالکیت فکری و مقابله با سرقت ادبی و سایر اشکال سوءرفتار علمی را از اصول اساسی فرآیند انتشار می‌داند.

تمامی مقالات ارسالی باید حاصل پژوهش اصیل نویسندگان باشند و استفاده از ایده‌ها، داده‌ها، متون، تصاویر، جداول و سایر آثار دیگران باید با رعایت اصول استناد علمی و ذکر منبع انجام شود.

۱. تعریف سرقت ادبی

سرقت ادبی (Plagiarism) به استفاده از ایده‌ها، مطالب، داده‌ها، عبارات، ساختار یا سایر محتوای علمی متعلق به دیگران بدون ذکر منبع مناسب یا به‌گونه‌ای که به‌عنوان اثر اصیل نویسنده ارائه شود، اطلاق می‌شود.

سرقت ادبی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• کپی‌برداری مستقیم از متن بدون ارجاع مناسب؛

• استفاده از ایده‌ها یا یافته‌های دیگران بدون ذکر منبع؛

• ترجمه و ارائه مطالب منتشرشده به زبان دیگر بدون استناد به منبع اصلی؛

• استفاده بدون مجوز یا بدون ارجاع از تصاویر، جداول، نمودارها یا داده‌های دیگران؛

• بازنویسی بخش‌های قابل‌توجهی از یک اثر بدون ارجاع مناسب؛

• ارائه پژوهش یا بخش‌هایی از آن به‌عنوان اثر اصیل در حالی که قبلاً منتشر شده است؛

• انتشار تکراری یا هم‌پوشان یک پژوهش در بیش از یک نشریه؛

• استفاده از متن یا نتایج سایر پژوهشگران به‌گونه‌ای که منشأ اصلی آن مشخص نباشد.

۲. بررسی اصالت مقالات

مقالات ارسالی ممکن است در مراحل مختلف فرآیند انتشار، از جمله پیش از داوری، در جریان داوری یا پس از پذیرش از نظر اصالت علمی و میزان مشابهت متنی بررسی شوند.

نشریه می‌تواند از ابزارهای تشخیص مشابهت و بررسی منابع موجود برای ارزیابی اصالت مقاله استفاده کند.

وجود مشابهت متنی به‌تنهایی لزوماً به معنای سرقت ادبی نیست و نوع، میزان، محل و ماهیت مشابهت و همچنین نحوه ارجاع به منابع مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۳. مسئولیت نویسندگان

نویسندگان مسئول اطمینان از اصالت مقاله و رعایت حقوق مالکیت فکری دیگران هستند.

ارسال مقاله به CAUJR به منزله تأیید نویسندگان است که:

• مقاله حاصل پژوهش اصیل آنان است؛

• مطالب و ایده‌های استفاده‌شده از منابع دیگر به‌درستی ارجاع داده شده‌اند؛

• مقاله به‌صورت هم‌زمان برای نشریه دیگری ارسال نشده است؛

• مقاله قبلاً به شکل مشابه منتشر نشده است؛

• حقوق مؤلفان و صاحبان آثار مورد استفاده رعایت شده است.

۴. بررسی موارد مشکوک

در صورت مشاهده یا گزارش احتمال سرقت ادبی، موضوع توسط سردبیر یا هیئت تحریریه بررسی خواهد شد.

در صورت نیاز، توضیحات و مستندات لازم از نویسنده یا نویسندگان درخواست می‌شود و شواهد موجود مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

در صورت احراز تخلف، نشریه متناسب با مرحله‌ای که تخلف در آن شناسایی شده است، اقدام مناسب را انجام خواهد داد.

۵. اقدامات در صورت احراز سرقت ادبی

در صورتی که سرقت ادبی یا سایر تخلفات علمی تأیید شود، اقدامات نشریه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• رد مقاله پیش از پذیرش؛

• توقف فرآیند داوری یا انتشار؛

• درخواست توضیح رسمی از نویسندگان؛

• اطلاع‌رسانی به مؤسسه یا سازمان مرتبط، در صورت ضرورت و مطابق مقررات؛

• اصلاح یا اعلام وضعیت مقاله در صورت انتشار قبلی؛

• بازپس‌گیری (Retraction) مقاله منتشرشده در موارد جدی؛

• اعمال محدودیت در بررسی ارسال‌های بعدی نویسندگان در موارد موجه.

نوع اقدام با توجه به شدت تخلف، میزان مشابهت، عمدی یا غیرعمدی بودن آن، مرحله انتشار و شواهد موجود تعیین خواهد شد.

۶. سرقت ادبی پس از انتشار

چنانچه پس از انتشار مقاله، شواهد معتبری درباره وجود سرقت ادبی یا تخلف علمی جدی ارائه شود، نشریه موضوع را بررسی خواهد کرد.

در صورت تأیید تخلف، مقاله ممکن است مطابق سیاست اصلاح و بازپس‌گیری مقالات اصلاح، دارای اعلامیه مربوطه یا بازپس‌گرفته شود.

۷. استفاده از آثار خود نویسندگان

استفاده مجدد نویسندگان از بخش‌هایی از آثار قبلی خود بدون ارجاع مناسب نیز می‌تواند مصداق خودسرقتی (Self-Plagiarism) یا انتشار تکراری محسوب شود.

نویسندگان باید در صورت استفاده از مطالب منتشرشده قبلی خود، منبع اصلی را به‌درستی معرفی کنند و از ارائه محتوای قبلی به‌عنوان یافته‌ای کاملاً جدید خودداری نمایند.

۸. اصالت و یکپارچگی علمی

CAUJR بر این باور است که حفظ اصالت پژوهش و شفافیت در استفاده از منابع، یکی از ارکان اصلی اعتماد علمی است. بنابراین، تمامی نویسندگان، داوران و اعضای هیئت تحریریه موظف‌اند در حفظ استانداردهای اخلاق پژوهش و انتشار همکاری کنند.

هدف این سیاست، حمایت از حقوق نویسندگان و پژوهشگران، حفظ اعتبار علمی نشریه و تضمین سلامت و یکپارچگی فرآیند انتشار است.