فرآیند داوری مقالات

فصلنامه پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی (CAUJR) تمامی مقالات دریافتی را با هدف حفظ کیفیت علمی، اصالت پژوهش و رعایت اصول اخلاق در انتشار، مطابق فرآیند مشخص و شفاف مورد بررسی و داوری قرار می‌دهد. تصمیم‌گیری درباره انتشار مقالات بر اساس کیفیت علمی، تناسب موضوعی، روش‌شناسی پژوهش و نظر داوران و هیئت تحریریه انجام می‌شود.

مراحل داوری

مرحله اول: دریافت و بررسی اولیه مقاله

پس از ارسال مقاله، مشخصات و فایل مقاله توسط دبیرخانه نشریه دریافت و ثبت می‌شود.

در این مرحله موارد زیر بررسی می‌گردد:

• تناسب موضوع مقاله با اهداف و حوزه‌های موضوعی نشریه؛

• رعایت ساختار و الزامات راهنمای نویسندگان؛

• کامل بودن اطلاعات مقاله و نویسندگان؛

• بررسی اولیه اصالت و میزان مشابهت متنی؛

• رعایت اصول اخلاق پژوهش و انتشار؛

• بررسی وجود منابع و ارجاعات علمی مناسب.

مقالاتی که از نظر موضوعی یا الزامات اولیه با نشریه مطابقت نداشته باشند، ممکن است پیش از ورود به مرحله داوری تخصصی به نویسنده بازگردانده شوند.

مرحله دوم: ارزیابی اولیه علمی

مقاله پس از بررسی اولیه، از نظر کیفیت علمی و تناسب با استانداردهای نشریه ارزیابی می‌شود.

در این مرحله، سردبیر یا هیئت تحریریه می‌تواند بر اساس کیفیت و تناسب مقاله، یکی از تصمیم‌های زیر را اتخاذ کند:

• ارسال مقاله برای داوری تخصصی؛

• درخواست اصلاحات اولیه از نویسنده؛

• رد مقاله در مرحله بررسی اولیه.

مرحله سوم: داوری تخصصی

مقاله تأییدشده برای ارزیابی تخصصی به داوران مرتبط با موضوع مقاله ارسال می‌شود.

در صورت امکان، داوری به صورت دوسوکور (Double-Blind Peer Review) انجام می‌شود؛ به این معنا که هویت نویسنده و داور تا حد امکان برای طرف مقابل افشا نمی‌شود.

داوران مقاله را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کنند، از جمله:

• اهمیت و نوآوری موضوع؛

• بیان روشن مسئله و اهداف پژوهش؛

• کیفیت مبانی نظری و پیشینه پژوهش؛

• تناسب روش تحقیق با موضوع؛

• اعتبار داده‌ها و نحوه تحلیل آنها؛

• صحت نتایج و استدلال‌های علمی؛

• کیفیت جداول، نمودارها، تصاویر و نقشه‌ها در صورت وجود؛

• کیفیت و اعتبار منابع؛

• انسجام ساختاری و نگارشی مقاله؛

• رعایت اصول اخلاق پژوهش و انتشار.

مرحله چهارم: دریافت نظر داوران

پس از دریافت گزارش داوران، نظرات آنها توسط دبیرخانه یا سردبیر جمع‌بندی و بررسی می‌شود.

تصمیم داوری می‌تواند شامل یکی از موارد زیر باشد:

1. پذیرش مقاله بدون اصلاحات

2. پذیرش مشروط به اصلاحات جزئی

3. نیازمند اصلاحات اساسی و ارسال مجدد برای بررسی

4. رد مقاله

تصمیم نهایی صرفاً بر اساس تعداد آرای موافق یا مخالف اتخاذ نمی‌شود و کیفیت و محتوای علمی نظرات داوران نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

مرحله پنجم: اصلاح مقاله توسط نویسنده

در صورت درخواست اصلاح، نویسنده موظف است اصلاحات موردنظر را در مهلت تعیین‌شده انجام داده و نسخه اصلاح‌شده مقاله را ارسال کند.

در صورت لزوم، نویسنده باید پاسخ خود به نظرات داوران را نیز به صورت مشخص ارائه کند و توضیح دهد که هر یک از اصلاحات چگونه اعمال شده است.

مرحله ششم: داوری مجدد

در صورتی که اصلاحات اساسی درخواست شده باشد، نسخه اصلاح‌شده ممکن است مجدداً برای همان داوران یا داوران متخصص دیگر ارسال شود.

هدف از این مرحله اطمینان از اعمال مناسب اصلاحات و رفع ایرادات علمی مطرح‌شده است.

مرحله هفتم: تصمیم نهایی هیئت تحریریه

پس از تکمیل فرآیند داوری و بررسی اصلاحات، تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله توسط سردبیر و هیئت تحریریه اتخاذ می‌شود.

پذیرش مقاله منوط به تأیید نهایی علمی و رعایت الزامات نشریه است.

مرحله هشتم: آماده‌سازی و انتشار

پس از پذیرش نهایی، مقاله وارد مرحله آماده‌سازی برای انتشار می‌شود.

هزینه انتشار، در صورت تعلق، پس از پذیرش مقاله دریافت می‌شود و دریافت هزینه تأثیری بر فرآیند داوری و تصمیم علمی درباره مقاله ندارد.

پس از تکمیل مراحل نهایی، مقاله در یکی از شماره‌های فصلنامه منتشر خواهد شد.

استقلال فرآیند داوری

تصمیم‌گیری علمی درباره مقالات باید مستقل از منافع مالی، روابط شخصی، وابستگی سازمانی و سایر عوامل غیرعلمی انجام شود. پرداخت هزینه انتشار پس از پذیرش، به هیچ عنوان نباید بر نتیجه داوری یا تصمیم هیئت تحریریه تأثیر بگذارد.

محرمانگی

اطلاعات و محتوای مقالات در طول فرآیند داوری محرمانه تلقی می‌شود و داوران و عوامل اجرایی نشریه موظف‌اند از افشای اطلاعات مقاله یا استفاده شخصی و علمی از محتوای منتشرنشده آن بدون اجازه نویسندگان خودداری کنند.

تعارض منافع

در صورتی که داور نسبت به مقاله یا نویسندگان آن دارای تعارض منافع باشد، باید موضوع را به نشریه اعلام کرده و از داوری مقاله خودداری کند. همچنین در صورت وجود تعارض منافع در سطح سردبیر یا اعضای هیئت تحریریه، موضوع باید مطابق سیاست تعارض منافع نشریه مدیریت شود.

مدت زمان داوری

مدت زمان بررسی و داوری به موضوع مقاله، تخصص داوران، تعداد اصلاحات و سرعت دریافت گزارش‌های داوری بستگی دارد. نشریه تلاش می‌کند فرآیند بررسی و داوری را در سریع‌ترین زمان منطقی و بدون کاستن از دقت و کیفیت علمی انجام دهد.

نکته: پذیرش یا رد مقاله بر اساس ارزیابی علمی و نظر داوران و هیئت تحریریه انجام می‌شود و صرفاً پرداخت هزینه انتشار نمی‌تواند موجب پذیرش مقاله شود.